SEREMBAN – “Biar mati anak, jangan mati adat.”
Falsafah itu menjadi seruan Menteri Besar Negeri Sembilan, Datuk Ismail Lasim ketika kemelut membabitkan institusi adat dan Raja di negeri berkenaan terus menjadi perhatian, dengan beliau mahu segala pertikaian diselesaikan melalui saluran adat dan perlembagaan, bukannya dijadikan medan pertelingkahan politik.
Ismail berkata, kerajaan negeri tidak mahu mengambil alih peranan institusi adat dalam menentukan pertikaian membabitkan kedudukan institusi Raja, sebaliknya menyerahkan penyelesaian kepada pihak yang mempunyai bidang kuasa mengikut Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri, Adat Perpatih serta institusi berkaitan.
“Dalam menghadapi saat yang mencabar ini, kita perlu kembali kepada falsafah Negeri Sembilan sendiri, ‘Biar mati anak, jangan mati adat’.
“Adat hendaklah dipertahankan, perlembagaan hendaklah dijunjung, mandat rakyat hendaklah dihormati dan institusi hendaklah dipelihara,” katanya menerusi kenyataan media, hari ini.
Menurut Ismail, apa juga keputusan muktamad yang dibuat secara sah oleh institusi yang mempunyai bidang kuasa menurut adat dan Undang-Undang Tubuh akan dihormati kerajaan negeri.
Pada masa sama, beliau menegaskan kerajaan negeri tidak mencari pertelingkahan dengan institusi Raja dan tidak mahu adat dijadikan gelanggang politik.
Bagaimanapun, katanya, kemelut berkenaan juga tidak seharusnya dijadikan alasan untuk mengganggu atau menyekat kerajaan negeri daripada menjalankan tanggungjawab pentadbiran serta memberikan perkhidmatan kepada rakyat.
Ismail turut menepis dakwaan bahawa Menteri Besar atau barisan Ahli Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri (Exco) mempunyai kuasa secara unilateral untuk menentukan siapa yang menaiki atau meninggalkan takhta.
Katanya, Yang di-Pertuan Besar tidak dipilih oleh Menteri Besar atau kerajaan negeri kerana Undang-Undang Tubuh memperuntukkan peranan khusus kepada Undang Yang Empat dalam proses pemilihan berkenaan.
Beliau menjelaskan struktur pemerintahan Negeri Sembilan mempunyai keunikan tersendiri dengan penglibatan Yang di-Pertuan Besar, Undang Yang Empat, Tunku Besar Tampin serta Dewan Keadilan dan Undang mengikut bidang kuasa masing-masing.
Sehubungan itu, Ismail berpandangan kemelut terbabit tidak wajar digambarkan semata-mata sebagai pertentangan antara kerajaan negeri dengan Istana kerana persoalan yang perlu diselesaikan melibatkan proses, bidang kuasa dan tafsiran terhadap tindakan institusi adat berkaitan.
Dalam kenyataan sama, kerajaan negeri mendakwa kemelut berkenaan bukan bermula di bawah pentadbiran semasa, sebaliknya diwarisi daripada kerajaan terdahulu akibat proses tertentu yang didakwa tidak disempurnakan. Dakwaan itu merupakan pendirian kerajaan negeri dalam kenyataan berkenaan.
Ismail turut menegaskan kerajaan negeri akan terus mentadbir dan menjaga kepentingan rakyat sambil mempertahankan keluhuran undang-undang serta kemuliaan institusi adat dan Raja.
“Tanggungjawab kami ialah memastikan pentadbiran kerajaan terus berjalan, rakyat terus diberikan perkhidmatan dan kemuliaan Institusi Adat serta Raja Negeri Sembilan terus dipelihara,” katanya.
Beliau berharap semua pihak dapat mencari penyelesaian secara berhemah, tertib dan bermaruah bagi mengembalikan keharmonian di Negeri Sembilan. – MYBERITA