DUNGUN – Hampir seabad berlalu, kira-kira 100 unit kedai kayu di Kuala Dungun, Terengganu masih berdiri dan terus menjadi pusat perniagaan, sekali gus menyimpan sejarah kegemilangan bandar itu sebagai pusat perdagangan utama suatu ketika dahulu.
Deretan bangunan dua tingkat yang sebahagiannya dibina sejak 1933 itu bukan sahaja mengekalkan ciri seni bina tradisional, malah masih digunakan untuk pelbagai aktiviti perniagaan termasuk restoran, kedai runcit, perkakasan, barangan elektrik dan motosikal.
Seorang peniaga tempatan, Ang Ah Kiang, 76, berkata kewujudan kedai kayu berkenaan mempunyai hubungan rapat dengan perkembangan Kuala Dungun daripada sebuah perkampungan nelayan kepada bandar perdagangan yang pesat membangun.
Menurutnya, kegiatan ekonomi di kawasan itu semakin berkembang susulan kemajuan industri perlombongan bijih besi di Bukit Besi sekitar 1930-an hingga 1960-an, sebelum lombong berkenaan ditutup pada 1970.
“Perkembangan ekonomi itu secara tidak langsung merancakkan kegiatan perdagangan di Kuala Dungun termasuk kemunculan pelbagai kedai yang membekalkan keperluan penduduk dan pekerja,” katanya ketika ditemui Bernama.
Beliau berkata, kewujudan bangunan kayu yang masih beroperasi sehingga hari ini membolehkan generasi baharu melihat sendiri kesinambungan kegiatan perdagangan yang pernah menjadi nadi ekonomi Kuala Dungun.
Selain bangunan yang dibina pada 1933, terdapat juga premis kayu lain yang didirikan antara 1930-an hingga 1960-an dan masih digunakan sehingga kini.
Sementara itu, seorang pengusaha restoran, Mohd Kamal Hamid, 59, berkata beliau mula menyewa sebuah premis kayu berusia lebih 90 tahun sejak 1986, selepas bapanya terlebih dahulu menjalankan perniagaan di bangunan sama pada 1980.
Katanya, walaupun premis yang disewa pada kadar RM1,200 sebulan itu telah melalui beberapa pengubahsuaian, struktur asal bangunan berkenaan masih dikekalkan.
“Saya difahamkan pemilik asal kedai kayu ini merupakan bekas pekerja syarikat perlombongan bijih besi di Bukit Besi dan bangunan ini dibeli kira-kira pada tahun 1930-an,” katanya.
Dalam pada itu, Setiausaha Kehormat Persatuan Sejarah Malaysia Kawasan Dungun, Wan Mohd Rosli Wan Ngah berkata sejarah kewujudan deretan kedai kayu berkenaan bermula apabila Pejabat Daerah Dungun melaksanakan penyusunan semula bandar Kuala Dungun pada 1933.
Menurutnya, langkah itu menyaksikan pembentukan lot-lot kedai kayu sebagai pusat perniagaan bagi menampung pertumbuhan kegiatan perdagangan yang semakin rancak.
Beliau berkata, masyarakat Cina khususnya daripada keturunan Hokkien telah mula berhijrah ke daerah berkenaan seawal 1922 dan kebanyakannya menetap berhampiran muara Sungai Dungun.
“Mereka datang untuk membuka kedai-kedai perniagaan seperti kedai runcit, hasil laut, dan getah serta kelompok berkenaan kemudiannya mendominasi bangunan kedai kayu di Kuala Dungun setelah bandar tersebut disusun semula pada 1933,” katanya.
Tambahnya, penyusunan semula bandar itu turut menyaksikan penduduk Melayu yang sebelum ini menetap di Kuala Dungun dipindahkan ke kawasan penempatan baharu yang lebih selesa, dikenali sebagai Kampung Tanah Lot.
Sehingga kini, deretan kedai kayu berkenaan kekal menjadi sebahagian daripada landskap Kuala Dungun, menghubungkan sejarah perdagangan zaman perlombongan bijih besi dengan kegiatan ekonomi masyarakat setempat pada masa ini. – ASTRO AWANI